Tết trung thu, theo âm lịch nhằm ngày rằm, tháng 8 là tháng thứ hai của mùa thu vì thế dân gian gọi là trung thu. Theo phong tục, vào dịp trung thu, các gia đình thường bày cỗ ngoài vườn để cùng ngắm trăng ôn lại tình thân gia đình. Trẻ con nô đùa với những chiếc lồng đèn tỏa ánh sáng ấm áp, người lớn tề tựu chuyện trò rôm rả…. Cỗ mừng trăng rằm gồm bánh trung thu, kẹo, mía, bưởi và đủ loại hoa quả khác.

Trẻ em rất mong đợi đón Tết trung thu vì được người lớn tặng lồng đèn, thường là đèn ông sao, đèn bánh ú, đèn kéo quân rồi được ăn bánh nướng, bánh dẻo. Ngoài ra còn có múa lân, múa sư tử để các em vui chơi thỏa thích.

Trung thu là tết thiếu nhi. Nguồn: Images

Bởi thế Tết trung thu là dịp lễ được trẻ em háo hức, trông mong nhất, đó còn là dịp để cha mẹ bày tỏ tình yêu thương, sự quan tâm đối với con cái. Tình cảm gia đình càng thêm khắngkhít, đầm ấm bên mâm cỗ ngắm trăng, là kỷ niệm tuổi thơ sâu sắc, khó phai mờ dù những đứa trẻ ấy đã lớn, đã làm cha mẹ.
   
 Trung thu xưa

Trung thu xưa dù nơi phố thị đông vui, hay làng quê yên bình, dù chỉ chân trần chạy theo đoàn rước lân hay được ngồi trước mâm cỗ thịnh soạn  lòng trẻ con đều rất đỗi giống nhau, náo nức và lâng lâng niềm hạnh phúc.

                                              " Tết Trung Thu rước đèn đi chơi
                                                Em rước đèn đi khắp phố phường
                                                Lòng vui sướng với đèn trong tay
                                                Em múa ca trong ánh trăng rằm
                                                Đèn ông sao với đèn cá chép
                                                Đèn thiên nga với đèn bướm bướm
                                                Em rước đèn này đến cung trăng
                                                Đèn xanh lơ với đèn tím tím
                                               Đèn xanh lam với đèn trắng trắng
                                               Trong ánh đèn rực rỡ muôn màu".

Bài hát làm rộn lòng những đứa trẻ xưa nay đã là người lớn, chỉ vỏn vẹn mười câu mà bao loại lồng đèn của tuổi thơ hiện ra. Thưở ấy,nhiều thiếu thốn nhưng không trung thu nào thiếu những chiếc lồng đèn giản đơn được làm bằng giấy kiếng, giấy màu, thậm chí bằng chiếc hộp thiếc cũ kỹ… Chúng được thắp bằng nến và tỏa sáng lung linh, ngời lên trong mắt trẻ thơ niềm vui sướng vô bờ. Những chiếc lồng đèn ông sao, đèn bánh ú, đèn kéo quân thường làm bằng giấy. Sau này tân tiến hơn thì làm bằng các loại giấy kiếng đủ màu với nhiều hình thù như bươm bướm, cá chép…. Tất cả là những ký ức thật khó phai mờ.

Trung thu nay

Trung thu nay vẫn vui, vẫn đông đúc dù những chiếc lồng đèn truyền thống không còn được bày bán nhiều và phổ biến, thay vào đó là những chiếc đèn Trung Quốc xài pin tỏa ra thứ ánh sáng bằng điện vô hồn. Cha mẹ ngày nay vẫn chuộng yếu tố tiện lợi và an toàn, lo sợ con có thể bị bỏng nến bất cứ lúc nào, bởi thế lồng đèn điện vẫn là lựa chọn được ưu tiên. Trẻ con ngày nay cũng đã quen chơi với lồng đèn bằng pin vì dễ chơi, không cần bảo quản lại có tiếng nhạc vui tai.

Nắm bắt xu thế này, những năm gần đây, các doanh nghiệp Việt Nam đã tung ra thị trường các loại đèn điện với chất liệu an toàn, kiểu dáng dễ thương gần gũi với văn hóa trung thu người Việt như: chị Hằng, chú Cuội, Thỏ Ngọc… Thế nhưng giá cả còn khá cao so với người tiêu dùng Việt, trung bình từ 50 – 60.000/ chiếc.

Những chiếc đèn trung quốc được bày bán khắp nơi. Nguồn: Images.

Thực tế cho thấy trên các phố bán lồng đèn xung quanh khu chợ Lớn, chợ Long Biên các loại đèn xuất xứ Trung Quốc có số lượng chiếm áp đảo. Chị Tú Châu, chủ cửa hàng lồng đèn, đường 11 khu chợ Lớn, lý giải: “Đèn Trung Quốc giá rẻ lại nhiều mẫu mã, từ siêu nhân đến rồng, phượng, sư tử đủ cả, lại chào hàng rất nhiệt tình, cái nào bán được thì lấy hàng thôi”. Khi được hỏi đến chất lượng nhựa có chứng nhận an toàn cho trẻ em chưa, thì bà chủ chỉ nói: “Tiền nào của nấy thôi, có hai ba chục ngàn mà đòi hỏi vậy”.

Đèn Trung Quốc thắng thế do cạnh tranh về giá cả và kiểu dáng phong phú, phù hợp với thị hiếu trẻ em nhưng chất lượng thì khó kiểm soát được. Các loại đèn  kém chất lượng như thế từ bao năm nay vẫn là món đồ chơi phục vụ trung thu các khách hàng nhỏ, thật đáng để lo ngại.
 

Các loại lồng đèn khoe sắc ở phố Lương Nhữ Học. Nguồn: Images.

Dạo quanh những con phố lồng đèn kiểu xưa như Lương Nhữ Học, Phú Định vẫn còn kiên trì bày bán các loại đèn giấy truyền thống, nằm khép mình giữa rừng lồng đèn bằng pin ở phố chợ Lớn.

Dù mới đầu tháng tám nhưng con phố đã khá nhộn nhịp, các loại đèn đủ màu khoe sắc. Lồng đèn truyền thống cũng có những biến tấu riêng,hình dáng cách điệu thành hình vuông thay vì hình tròn truyền thống, đặc biệt là cái loại đèn nhỏ xíu bằng lòng bàn tay với đủ hình thú hươu, voi…Giá cả phải chăng từ 5.000-10.000/ chiếc.

Anh Lý Hầu, người Quảng Đông, thâm niên bán lồng đèn từ chục năm nay cho biết: “Vì muốn lưu giữ nghề nên cố bám trụ thôi chứ con phố này bao năm qua chỉ là nơi để người ta thưởng lãm, ngắm đèn, chụp ảnh, chứ người mua đâu bao nhiêu. Đèn truyền thống đẹp nhưng không bền, khó bảo quản. Trẻ con ngày nay đâu biết trân trọng giữ gìn, chúng chơi chán rồi bỏ hà”.
Nhìn dòng người dạo phố nô nức, ánh flash máy ảnh chớp sáng liên tục và cả ánh mắt buồn của anh Hầu, những mong sao phố lồng đèn đừng tàn lụi để đâu đó trong thành phố nhộn nhịp và hiện đại này vẫn lưu giữ những nét văn hóa truyền thống trung thu ngày càng phai nhạt.

Tham gia cuộc thi làm lồng đèn cùng Webtretho Nhắc đến trung thu, có lẽ làm người ta hoài niệm đến trung thu xưa giữa cuộc sống đã khấm khá, đầy đủ hơn rất nhiều. Trung thu ngày nay thừa vật chất nhưng thiếu vắng niềm vui tinh thần của trẻ thơ, của gia đình sum vầy. Còn đâu những khoảnh khắc con chờ bố dán nốt  chiếc đèn để vui vầy cùng đám bạn hay quẩn quanh chân mẹ đợi làm xong mâm cổ đêm trăng. Hãy thắp sáng niềm vui con trẻ, ghi dấu những ký ức tuổi thơ bằng cách tham gia vào cuộc thi làm lồng đèn do Webtretho tổ chức. Hạnh phúc biết bao khi con trẻ háo hức cầm chiếc đèn do chính tay bố mẹ làm dành tặng con. Bé nâng niu đèn trong tay cùng ánh nến lung linh tỏa sáng, đó cũng chính là ánh sáng của hạnh phúc gia đình. Tạo nên niềm vui cho con trẻ là việc làm trong tầm tay của bạn đấy! Bạn có thể tham khảo một số cách làm lồng đèn đơn giản để làm cùng với bé trong dịp trung thu này - Lồng đèn lục giác. - Lồng đèn quả trám.